İstanbul’un Dünya Tiyatrosu 100 Yaşında

1914-2014… “Güzellikler Evi” Darülbedayi… İstanbul Şehir Tiyatrosu… Ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları… Evet, 2013-14 sezonunda İstanbul’umuzun dünya tiyatrosu Şehir Tiyatroları 100 yaşını dolduracak.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları dendiğinde yalnızca Şehirler Kraliçesi İstanbul ile tiyatrosundan değil, bir dünya tiyatrosundan söz edilmiş olur. Hem dünyanın çeşitli yerlerinden önemli eserlerin yorumlanması hem de dünyanın nice köşesine seslenmesi bakımından bir dünya tiyatrosudur,
İstanbul Şehir Tiyatroları…
2013-2014 sezonu iki önemli kuruluş yıldönümüne tanık olacak:
Cumhuriyet’imizin 90. kuruluş yıldönümünü tiyatromuzun 100. Kuruluş yıldönümü izleyecek.
Yeryüzünün en eski sanatı olarak kabul edilen tiyatronun varlığı, tarihin çeşitli dönemlerinde hep gündemde oldu. Bazen vazgeçilmez kılındı, bazen de gündelik tartışmaların merkezindeydi. Ancak hep gündemdeydi. Ama bu ak saçlı sanat her zaman güçlenerek varlığını sürdürmüş; topluma yalnızca ayna tutmakla kalmayıp insanın kültürel dönüşümü ve gelişiminde önemli rol oynamıştır.
2012-2013 sezonunda tartışmaların, eleştirilerin içinden sıyrılarak perdelerini açan, toplumun farklı katmanlarından gelen tiyatroseverleri -her sezon olduğu gibi- geniş yelpazeli repertuarındaki 53 oyun, 18 turne, 25 ödülle kucaklayan Şehir Tiyatroları, salonlarını dolduran beş yüz bine yaklaşan seyircisine ve sanatımızı vareden emekçilerine teşekkür eder.
Şehir Tiyatroları, koca bir çağı ardında bırakıp ülkemizin en eski tiyatro kurumu olurken, kuruluş amacındaki görevlerini fazlasıyla yerine getirmeye her zaman olduğu gibi devam edecek.

2012-2013 SEZONU SONUNDA ÖZEL GÖSTERİMLERDE SAHNELENEN VE 2013-2014 SEZONUNDA SAHNELENECEK OYUNLAR
Para ve Lysistrata “Kadınlar da Savaşırsa” adlı oyunlar İBB Şehir Tiyatroları 2012-2013 tiyatro sezonu sonunda bir kez sahnelendi. Necip Fazıl Kısakürek’in yazdığı ve Engin Gürmen’in yönettiği Para adlı oyun Kısakürek’in ölümünün 30. yılında özel bir gösterimle seyirciyle buluşurken, Aristophanes’in yazdığı Kemal Kocatürk’ün yönettiği Lysistrata “Kadınlar da Savaşırsa” ilk kez Makedonya’da “Uluslararası Stobi Antik Drama Festivali”nde seyirci karşısına çıktı. Bu iki oyun İBB Şehir Tiyatroları’nın 2013-2014 sezonunda sahnelenmeye devam edecektir.
LYSISTRATA
“KADINLAR DA SAVAŞIRSA”
Aristophanes (Çeviren: Azra ERHAT – Sabahattin EYÜBOĞLU) Lysistrata “Kadınlar da Savaşırsa”, “savaş” ve “kadının toplumdaki yeri” temalarını işler.
Oyunda savaşlardan bıkıp usanan kadınların eşlerini kaybetmemek ve daha güzel bir gelecek için Antik Atina’daki yönetim merkezi Akropolis’i işgal etmeleri ve erkeklerin savaşa katılmaları durumunda kadınlıklarını öne çıkarmaları anlatılır.
PARA
Necip Fazıl KISAKÜREK
Türk Edebiyatı’nın önemli adlarından Necip Fazıl Kısakürek’in öne çıkan oyunlarından olan Para, paranın belirlediği toplumsal yaşamın çürümüşlüğünün bireylere ve bir aileye yansıyan yanını ele alıyor. Savaş, vurgun, insanı hiçe sayan ekonomik ilişkiler ve bankalar, toplumsal çözülmeye hizmet eden siyaset, birbirine güven duymayan bireylerin sistemden gelen güçlerini birbirine karşı kullanmaları oyunun olay örgüsünü oluştururken, “insanlık değerleri” tartışmaya sunuluyor.

PROVADAKİ OYUNLAR
YOLCU
Nâzım Hikmet RAN
Olay, 1921 yılında, Kurtuluş Savaşı’nın yoğun biçimde sürdüğü günlerde, Anadolu’nun ücra bir köşesindeki tren istasyonunda geçmektedir. Kar ve buzla kaplı istasyonda çok seyrek duran trenler artık hiç durmadan yollarına devam etmektedir. İstasyon şefi, karısı ve makasçı, devrilen telgraf direğiyle birlikte tamamen dış dünya ile bağlantılarını kaybetmişler ve kendi yalnızlıkları içinde birbirleriyle de iletişimlerini koparmışlardır. İstasyona gelen “Atlı” onlara hem dış dünyadan haber hem de umut getirir. Hatta yaşama yeniden bakmalarını sağlayan bir “kurtuluş”…
SİRKE TADINDA BÖĞÜRTLEN REÇELİ
A. Kadir BOZKURT
Ülkenin birinde yaşanan siyasal ve toplumsal değişimler, evlilikleri boyunca bu sürece şahit olarak ölümle şakalaşan yaşlı bir çiftin ilişkisi ekseninde mizahi bir dille aktarılıyor. Kendini eğiştirmeyi akıl edemezken dünyanın düzenini değiştirmeye çalışan ve eşiklerde kalmanın sancısını yaşayan bir adamın baskılar karşısındaki tavrı hicvediliyor. Kahramanlarımız için hayat tıpkı sirke tadında böğürtlen reçeli gibi… Biraz acı, biraz buruk ama bazen de tatlı…
VAKTİ GELDİ
Gökhan ERARSLAN
Üç eski okul arkadaşı; bir iş adamı, bir bürokrat ve bir profesör… Yıllar önce yaşanan ve üzerine sünger çekilen bir olay… Tam da her şeyin yolunda gittiğini düşündükleri sırada bir karabasan gibi üzerlerine çökmüştür. Aile düzenleri, siyasi, ekonomik ve akademik gelecekleri hatta tüm yaşamları onları buluşturan bir kız yüzünden tehdit altındadır. Yüzleşme vakti gelmiştir. İlginç ve sürpriz gelişmelere gebe hesaplaşmalar başlar.

ÜZERİNDE ÇALIŞILAN VE SAHNELEMEYİ PLANLANAN DİĞER OYUNLAR.
İÇERDEKİLER                                              Melih Cevdet ANDAY
RADYONUN İÇİNDEKİLER                          Cenk GÜNDOĞDU
ÇİN KAHVESİ                                                Ira LEWIS
ÖLÜ ADAMIN CEP TELEFONU                   Sara RUHL
KES VE KAÇ                                                 Peter HORSLER
SHAKESPEARE                                           Elçin FENDIYEV
SON ŞANS                                                   Sam BOBRICK
TAHTA ÇANAKLAR                                       Edmund MORRIS
YUVAYA DÖNMEK                                        Alessandra PAOLETTI
ÇOCUK OYUNLARI:
ISLIK SEVER MAX                                       Volker LUDWIG – Carsten KRUGER
BEN SEN O, BİZ SİZ ONLAR                      Eftal GÜLBUDAK
HARİKALAR MUTFAĞI                                 Ege IŞIK

2012–2013 SEZONUNDAN DEVAM EDEN OYUNLAR
2012-2013 Sezonu’nda sahnelenen ve 2013-2014 Sezonu’nda da sahnelenmeye devam edecek oyunlar ise:
Antonio Skarmeta’nın yazdığı Ragıp Yavuz’un yönettiği Ateşli Sabır (Postacı), Bilgesu Erenus’un yazdığı Hüseyin Köroğlu’nun yönettiği Arka Bahçe, Neil Simon’un yazdığı S. Bora Seçkin’in yönettiği Ben Sinema Artisti Olmak İstiyorum, Duşan Kovaçeviç’in yazdığı M. Nurullah Tuncer’in yönettiği Buluşma Yeri, Mehmet Murat İldan’ın yazdığı Hülya Karakaş’ın yönettiği Büyünün Gözleri, Duşan Kovaçeviç’in yazdığı M. Nurullah Tuncer’in yönettiği Dar Ayakkabıyla Yaşamak, Harold Pinter’ın yazdığı Yıldıray Şahinler’in yönettiği Doğum Günü Partisi, Haldun Taner’in yazdığı Can Doğan’ın yönettiği Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Marco Antonio de la Parra’nın yazdığı Yıldırım Fikret Urağ’ın yönettiği Günlük Müstehcen Sırlar, Firuze Engin’in yazdığı Ali Yaylı’nın yönettiği Hıdrellez, Duşan Kovaçeviç’in yazdığı M. Nurullah Tuncer’in yönettiği İntiharın Genel Provası, Musahipzade Celâl’in yazdığı, Engin Alkan’ın yönettiği İstanbul Efendisi, Tarık Şerbetçioğlu’nun yazıp yönettiği İstanbul Hatırası, Joe Masteroff’un yazdığı Yücel Erten’in yönettiği, müziğini John Kander’in yaptığı Kabare, Turan flazoğlu’un yazdığı Engin Uludağ’ın yönettiği Kösem Sultan, Ekrem Reşit Rey’in yazdığı Haldun Dormen’in yönettiği, müziğini Cemal Reşit Rey’in yaptığı Lüküs Hayat, Sait Faik Abasıyanık’ın hikâyelerinden Savaş Dinçel’in uyarladığı Ergün Işıldar’ın yönettiği Meraklısı İçin Öyle Bir Hikâye, Ziya Osman Saba’nın yazdığı Hilmi Zafer Şahin’in oyunlaştırdığı Can Doğan’ın yönettiği Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi, Vala Thorsdottir’in yazdığı Yeşim Koçak’ın yönettiği Mutfak Söyleşileri, Turgut Özakman’ın yazdığı Yıldırım Fikret Urağ’ın yönettiği Ocak, Stanislav Stratiev’in yazdığı Arif kaya’nın yönettiği Otobüs, Samuel Beckett’in yazdığı Şahika Tekand’ın yönettiği Oyun, Loleh Bellon’un yazdığı Engin Gürmen’in yönettiği Perşembenin Hanımları, Anton Çehov’dan Neil Simon’un uyarladığı Taner Barlas’ın yönettiği Sevgili Doktor, Yiğit Sertdemir’in yazıp yönettiği Surname 2010, Hagop Baronyan’ın yazdığı Engin Alkan’ın yönettiği Şark Dişçisi, Ephraim Kishon’nun yazdığı Engin Alkan’ın yönettiği Tarla Kuşuydu Juliet, Aziz Nesin’in yazdığı Tarık Şerbetçioğlu’nun yönettiği Toros Canavarı, Fehime Seven’in yazdığı Şükrü Türen’in yönettiği Türkiye Kayası, Anton Çehov’un yazdığı Engin Alkan’ın yönettiği Vişne Bahçesi, Aziz Nesin’in yazdığı Y. Kenan Işık’ın yönettiği, müziğini Timur Selçuk’un yaptığı Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz, Arslan Kacar’ın yazdığı Ali Karagöz’ün yönettiği Yüzleşme, Vasıf Öngören’in yazdığı Aslı Öngören’in yönettiği Zengin Mutfağı.

2013–2014 sezonunda devam edecek olan Çocuk Oyunları ise şöyle:
Can Doğan’ın yazıp yönettiği Ali Baba ve Kırk Haramiler, Gökçe Okay Delagrange’nin yazdığı Ece Okay’ın yönettiği Boya Benek, Güneş Han’ın yazdığı Sibel Topaloğlu’nun yönettiği Boncuk, Hasan Erkek’in yazdığı Ece Okay’ın yönettiği Çiçek Prenses, Sema Ergenekon – Gökhan Aktemur’un yazdığı Cengiz Özek’in yönettiği Damlaların Dansı, Aylin Çalap’ın yazdığı Ebru Kara’nın yönettiği Denizkızı, Pınar Yaygel – Raşel Meseri’nin yazdığı Emre Narcı’nın yönettiği Edi’nin Annesi Nerede, Adrian C. Mitchell’in yazdığı Cem Karakaya’nın yönettiği Fareli Köyün Kavalcısı, Özgür Atkın ve Ceren Hacımuratoğlu’nun birlikte yazdığı Özgür Atkın’ın yönettiği Karagöz Balıkçı, Caner Bilginer’in yazıp yönettiği Karagöz Tatlıcı, Erhan Özçelik’in yazıp yönettiği Kedi ile Palyaço, Aziz Nesin’in yazdığı Haşmet Zeybek’in yönettiği Pırtlatan Bal, Carlo Collodi’nin yazdığı Hakan Yavaş’ın yönettiği Pinokyo, Güneş Han’ın yazdığı Sibel Topaloğlu’nun yönettiği Uğurböceği, Okan Karaca’nın yazıp yönettiği Üç Kardeş ve Muhteşem Kurt.

İBB ŞEHİR TİYATROLARI
2012-2013 SEZONU ÖDÜLLERİ
İBB Şehir Tiyatroları 2012-2013 sezonunda birçok dalda birçok ödüle layık görüldü.
Ödüller şöyle:
Hagop Baronyan’ın yazdığı Engin Alkan’ın yönettiği Şark Dişçisi adlı oyun “10. Tiyatro… Tiyatro… Dergisi Tiyatro Ödülleri”nde; Yılın En İyi Yönetmeni (Engin Alkan), Yılın Koreografı (Selçuk Borak), Yılın Oyun Müziği (Selim Atakan) ve Yılın Giysi Tasarımcısı (Tomris Kuzu) ödüllerine layık görüldü.

Vasıf Öngören’in yazdığı Aslı Öngören’in yönettiği Zengin Mutfağı adlı oyun “17. Yapı Kredi Afife Tiyatro Ödülleri”nde; Yılın En Başarılı Komedi/Müzikal Erkek Oyuncusu (Murat Garibağaoğlu), Yılın En Başarılı Sahne Müziği (Çiğdem Erken), “Lions Tiyatro Ödülleri”nde; Yılın En Başarılı Müzik Tasarımcısı (Çiğdem Erken), “Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ödülleri”nde; Yılın Erkek Oyuncusu (Murat Garibağaoğlu) ödüllerine layık görüldü.

Samuel Beckett’in yazdığı Şahika Tekand’ın yönettiği “Oyun” adlı oyun, “17. Yapı Kredi Afife Tiyatro Ödülleri”nde; Yılın En Başarılı Sahne Tasarımcısı (Esat Tekand), Yılın En Başarılı Işık Tasarımcısı (Şahika Tekand), “Lions Tiyatro Ödülleri”nde; Yılın En Başarılı Yapımı, Yılın En Başarılı Işık Tasarımcısı (Şahika Tekand), “20. Türkan Kahramankaptan Özel Ödülleri”nde En İyi Yapım ödüllerini aldı.

Duşan Kovaçeviç’in yazdığı M. Nurullah Tuncer’in yönettiği Dar Ayakkabıyla Yaşamak adlı oyun, “Yeni Tiyatro Dergisi Ödülleri”nde Yılın Sahne Tasarımcısı (M. Nurullah Tuncer), Ekin Yazın Dostları Tiyatro Ödülleri’nde ise Efekt Tasarımı (Ersin Aşar) ödülünü aldı.

Bilgesu Erenus’un yazdığı Hüseyin Köroğlu’nun yönettiği Arka Bahçe adlı oyun; “Ekin Yazın Dostları Tiyatro Ödülleri”nde Tiyatro Müziği (Selim Atakan) ödülüne layık görüldü.

Fehime Seven’in yazdığı Şükrü Türen’in yönettiği Türkiye Kayası adlı oyun, “Ekin Yazın Dostları Tiyatro Ödüller”nde, Genç Yetenekler (Fehime Seven) ödülüne layık görüldü.

Loleh Bellon’un yazdığı Engin Gürmen’in yönettiği Perşembenin Hanımları adlı oyun, “Taksim Bebek Rotary Kulübü Ödülleri”nde, Yılın Tiyatro Sanatçıları (Ayşe Kökçü, Oya Palay, Vildan Gürelman) ödülüne layık görüldü.

Antonio Skarmeta’nın yazdığı Ragıp Yavuz’un yönettiği Ateşli Sabır (Postacı) adlı oyun “20. Türkan Kahramankaptan Özel Ödülleri”nde En İyi Yönetmen (Ragıp Yavuz) ödülüne layık görüldü.

Turgut Özakman’ın yazdığı Yıldırım Fikret Urağ’ın yönettiği Ocak adlı oyun Yeni Tiyatro Dergisi Ödülleri’nde Yılın Erkek Oyuncusu (Erkan Sever) ödülünü aldı.

Aristophanes’in yazdığı Kemal Kocatürk’ün yönettiği Lysistrata “Kadınlar da Savaşırsa” adlı oyun “Uluslararası Stobi Antik Drama Festivali”nde; En İyi Kadın Oyuncu (Nazan Yatgın), Sahne Görsel Efekt Tasarımı (Kemal Kocatürk, Sırrı Topraktepe) ödüllerine layık görüldü.

“17. Yapı Kredi Afife Tiyatro Ödülleri”nde; Cevat Fehmi Başkut Özel Ödülü Yiğit Sertdemir’e, Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü Erol Keskin’e verildi.

19. Bedia Muvahhit Ödülü’ne Nazan Yatgın layık görüldü.

GENÇLİK GÜNLERİ
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından 29.’su düzenlenen “Gençlik Günleri”
“Güneş Ufuktan Şimdi Doğar” başlığıyla 12-19 Mayıs 2013 tarihleri arasında gerçekleşti.
Açılışı Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde yapılan Gençlik Günleri kapsamında; Fatih Reşat Nuri, Üsküdar Kerem Yılmazer, Üsküdar Musahipzade Celâl ve Kadıköy Haldun Taner sahnelerinde; konservatuar tiyatro bölümleri, özel tiyatrolar ve üniversitelerin tiyatro kulüplerinin de aralarında yer aldığı yirmiyi aşkın tiyatro topluluğu gösterim yaptı.
Beş yıldır Gençlik Günleri kapsamında düzenlenen ve bu yıl İBB Şehir Tiyatroları sanatçılarından Arslan Kacar anısına düzenlenen Liseler Buluşması ise lise topluluklarının hazırladığı tiyatro oyunlarına ev sahipliği yaptı.
29. Gençlik Günleri’nde İBB Şehir Tiyatroları oyuncusu Özgür Kaymak Tanık’ın yazdığı ve yönettiği İBB Şehir Tiyatroları oyuncularının oynadığı “İsimsiz” ve Savaş Dinçel Tiyatrosu’ndan Hüseyin Emre Şen’in yazdığı ve yönettiği “Tahmin Et” adlı oyunlar seyirci karşısına çıktı.
Ayrıca bu sene Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi’nde BİLFEN öğrencilerinin hazırladıkları kısa filmler meraklılarıyla buluştu.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları ve Türk Kadınlar Birliği’nin düzenlediği Bedia
Muvahhit Tiyatro Ödülü’nün verildiği tören, Gençlik Günleri çerçevesinde Kadıköy Haldun Taner Sahnesi’nde gerçekleştirildi.

ÇOCUKLARLA ÇALIŞMALAR
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, 29.’sunu düzenlediği Çocuk Şenliği’nde, tamamı ücretsiz gösterimlerle çocukları tiyatroyla buluşturdu.
22-28 Nisan 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilen 29. Çocuk Şenliği’nde, 13 konuk çocuk tiyatrosu topluluğu ve İBB Şehir Tiyatroları’ndan toplam 22 farklı çocuk oyunu küçük tiyatroseverlerin karşısına çıktı.
Şenlik süresince Kâğıthane Sadabad, Kâğıthane Küçük Kemal Çocuk Tiyatrosu, Gaziosmanpaşa Ferih Egemen Çocuk Tiyatrosu, Fatih Reşat Nuri, Kadıköy Haldun Taner, Üsküdar Kerem Yılmazer ve Ümraniye sahnelerinde gerçekleştirilen oyun gösterimlerinin yanı sıra; yogadan kuklaya farklı başlıklarda düzenlenen atölyeler çocuklarla buluştu.
Barışa Müzik Vakfı’ndan Gülşah Çakar’ın flüt dinletisi ve Okay Temiz Ritim Atölyesi’ne katılan çocuklar tarafından gerçekleştirilen mini konser de şenlikte yer aldı. Ayrıca şenlik kapsamında görme engelli çocuklar için “Islık Sever Max” adlı çocuk oyunu İBB Şehir Tiyatroları oyuncuları tarafından okuma tiyatrosu olarak sunuldu.
Özel Sevgi Çiçeği Lale Anaokulu Kâğıthane Şubesi ve Doğa Koleji öğrencilerinin hazırladığı iki farklı serginin de yer aldığı şenlikte; Kâğıthane Sadabad Sahnesi’nde İBB Şehir Tiyatroları oyuncularından Ümran İnceoğlu’nun “Çocuklardık” başlıklı fotoğraf sergisi ve Gaziosmanpaşa Ferih Egemen Çocuk Tiyatrosu Sahnesi’nde “Geçmişten Bugüne İBB Şehir Tiyatroları Çocuk Tiyatrosu” ilgiyle izlendi.